Meat News #150
Η νέα απειλή στα τρόφιμα
Related Articles
Νέα άνοδο στις τιμές των τροφίμων μέσα στο 2027 βλέπει η JP Morgan, καθώς μια σειρά από προβλήματα φαίνεται να μαζεύονται ταυτόχρονα. Ενέργεια, λιπάσματα, πόλεμοι, μεταφορές και ακραία καιρικά φαινόμενα δημιουργούν ένα σκηνικό που μπορεί να περάσει τελικά και στο ράφι.
Η αμερικανική τράπεζα μιλά για μια «κλιμακούμενη καταιγίδα» και εκτιμά ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός στα τρόφιμα μπορεί να φτάσει περίπου στο 5% το πρώτο εξάμηνο του 2027, από περίπου 2,7%-2,8% το αντίστοιχο διάστημα του 2026.
Δεν σημαίνει, βέβαια, ότι από τον Ιανουάριο του 2027 θα ακριβύνουν όλα τα τρόφιμα κατά 5%. Πρόκειται για εκτίμηση του παγκόσμιου ρυθμού αύξησης των τιμών και όχι για πρόβλεψη συγκεκριμένης τιμής στο σούπερ μάρκετ.
Το ενδιαφέρον για την αγορά κρέατος και γενικότερα για τη ζωική παραγωγή είναι ότι η πίεση μπορεί να φτάσει στον καταναλωτή και από την πλευρά των ζωοτροφών.
Από το λίπασμα στις ζωοτροφές
Στην πρώτη γραμμή βρίσκεται το κόστος των λιπασμάτων. Η JP Morgan έχει επισημάνει ότι οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων αυξήθηκαν κατά 25% έως 50% από τα τέλη Φεβρουαρίου, ανάλογα με το προϊόν και την περιοχή. Το πρόβλημα συνδέεται με τις αναταράξεις στις μεταφορές και στις προμήθειες από τη Μέση Ανατολή.
Και εδώ αρχίζει η αλυσίδα. Ακριβότερο λίπασμα σημαίνει μεγαλύτερο κόστος για τον παραγωγό. Αν μειωθεί η χρήση του ή αν υπάρχουν προβλήματα στην έγκαιρη προμήθειά του, μπορεί να μειωθούν και οι αποδόσεις ορισμένων καλλιεργειών.
Με απλά λόγια, μια κρίση που ξεκινά από το λίπασμα μπορεί μετά από μήνες να εμφανιστεί στο κόστος της ζωοτροφής και στη συνέχεια στο κόστος παραγωγής του κρέατος, του γάλακτος και των αβγών.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι η άνοδος του κόστους ενέργειας και λιπασμάτων πιέζει τα περιθώρια των παραγωγών. Στις προβλέψεις της για το 2026 αναμένει αύξηση της παραγωγής γαλακτοκομικών, χοιρινού και πουλερικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά ταυτόχρονα προειδοποιεί για αυξημένο κόστος εισροών και σημαντικές αβεβαιότητες.
Και η εικόνα των λιπασμάτων στην Ευρώπη δεν είναι ιδιαίτερα καθησυχαστική. Σύμφωνα με την Επιτροπή, οι τιμές των αζωτούχων λιπασμάτων τον Απρίλιο του 2026 ήταν 71% υψηλότερες από τον μέσο όρο του 2024, ενώ το φυσικό αέριο εξακολουθεί να αποτελεί πολύ σημαντικό μέρος του κόστους παραγωγής τους.
Το «σούπερ Ελ Νίνιο»
Στο ήδη δύσκολο σκηνικό προστίθεται και ο καιρός. Οι αμερικανικές προβλέψεις δείχνουν ότι το Ελ Νίνιο που αναπτύσσεται το 2026 έχει πάνω από 90% πιθανότητα να εξελιχθεί σε πολύ ισχυρό φαινόμενο, ενώ υπάρχει πιθανότητα 69% να είναι το ισχυρότερο από το 1950.
Το Ελ Νίνιο δεν χτυπά όλες τις περιοχές με τον ίδιο τρόπο. Μπορεί όμως να αλλάξει τις βροχοπτώσεις και τις θερμοκρασίες σε πολλές περιοχές του κόσμου, προκαλώντας ξηρασίες, πλημμύρες και προβλήματα στην παραγωγή.
Και όταν η παραγωγή μειώνεται σε βασικές καλλιέργειες, η αγορά αντιδρά με τον γνωστό τρόπο: λιγότερο προϊόν, μεγαλύτερο κόστος και τελικά υψηλότερες τιμές.
Για την κτηνοτροφία αυτό είναι ακόμη ένα πρόβλημα. Αν ακριβύνουν ή περιοριστούν τα δημητριακά και οι πρωτεϊνούχες πρώτες ύλες, πιέζεται και το κόστος των ζωοτροφών.
Δεν βλέπουν όλοι νέα κρίση
Χρειάζεται πάντως λίγη προσοχή στις πιο δραματικές προβλέψεις. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις, οι ελλείψεις λιπασμάτων, οι τιμές της ενέργειας και τα ακραία καιρικά φαινόμενα μπορούν να οδηγήσουν σε νέο κύκλο πληθωρισμού στα τρόφιμα μέσα στους επόμενους μήνες και το 2027.
Από την άλλη, δεν υπάρχει σήμερα εικόνα γενικευμένης έλλειψης τροφίμων στον κόσμο. Η Παγκόσμια Τράπεζα σημειώνει ότι οι παγκόσμιες προμήθειες παραμένουν σε γενικές γραμμές επαρκείς, αλλά το κόστος και οι διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού δημιουργούν μεγαλύτερη πίεση στις τιμές.
Ακόμη και η αμερικανική πρόβλεψη του USDA για το 2027 δεν δείχνει από μόνη της μια «έκρηξη» 12,3%. Για τις τιμές των τροφίμων στο σπίτι δίνει βασική πρόβλεψη 2,9%, ενώ το 12,3% είναι το πάνω άκρο ενός πολύ μεγάλου εύρους πιθανών εξελίξεων.
Άρα, το θέμα δεν είναι ότι «έρχεται σίγουρα παγκόσμια επισιτιστική κρίση». Το θέμα είναι ότι οι κίνδυνοι έχουν αυξηθεί και μπορούν να χτυπήσουν ο ένας πάνω στον άλλο.
Και για τη ζωική παραγωγή αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία. Το κόστος δεν αφορά μόνο το ζώο και τη ζωοτροφή. Αφορά την ενέργεια, τις μεταφορές, τις εγκαταστάσεις, τα καύσιμα και συνολικά όλη την αλυσίδα μέχρι το κρεοπωλείο και το σούπερ μάρκετ.
Η εικόνα της αγοράς κρέατος διεθνώς δείχνει ήδη πιέσεις σε ορισμένες αγορές. Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, οι τιμές του βοδινού παραμένουν πολύ υψηλές, ενώ η συρρίκνωση του ζωικού κεφαλαίου και το αυξημένο κόστος ζωοτροφών περιορίζουν την προσφορά.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πάντως, η εικόνα παραμένει πιο σταθερή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει για το 2026 αύξηση στην παραγωγή γαλακτοκομικών, χοιρινού και πουλερικών, ενώ βλέπει υποχώρηση στην παραγωγή μηρυκαστικών.
Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι αν θα αδειάσουν τα ράφια. Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι πόσο θα κοστίζει το γεμάτο ράφι.
Γιατί αυτή τη φορά η πίεση μπορεί να ξεκινήσει από πολλά διαφορετικά σημεία και να καταλήξει στο ίδιο μέρος: στον παραγωγό, στη βιομηχανία, στο κρεοπωλείο και τελικά στην τσέπη του καταναλωτή.
Πηγή: FAO
