Meat News #150
FAO: Οι αγορές τροφίμων δοκιμάζονται
Related Articles
Οι κρίσεις στις αγορές τροφίμων δεν είναι πλέον κάτι σπάνιο. Η κλιματική αλλαγή, οι πόλεμοι, οι πανδημίες, οι αυξήσεις στην ενέργεια και οι οικονομικές αναταράξεις εμφανίζονται όλο και πιο συχνά, επηρεάζοντας την παραγωγή, το εμπόριο και τελικά τις τιμές που πληρώνουν παραγωγοί και καταναλωτές.
Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας έκθεσης SOCO 2026 του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), η οποία εξετάζει πώς μπορούν οι διεθνείς αγορές να αντέξουν αυτές τις πιέσεις χωρίς να κινδυνεύσει η επισιτιστική ασφάλεια.
Όσο μεγαλώνει το εμπόριο, μεγαλώνει και η εξάρτηση
Τα τελευταία 25 χρόνια το παγκόσμιο εμπόριο τροφίμων έχει εκτοξευθεί. Η αξία του πλησιάζει πλέον τα 2 τρισ. δολάρια, ενώ όλο και περισσότερες χώρες βασίζονται στις εισαγωγές για να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Αυτό έχει πολλά οφέλη, όμως έχει και ένα μειονέκτημα. Όταν προκύπτει ένα μεγάλο πρόβλημα σε μία χώρα, οι συνέπειες εξαπλώνονται πολύ πιο εύκολα σε ολόκληρο τον κόσμο. Ένας πόλεμος, μια μεγάλη ξηρασία ή μια φυσική καταστροφή μπορεί να επηρεάσει την προσφορά προϊόντων, να ανεβάσει το κόστος παραγωγής και τελικά να οδηγήσει σε ακριβότερα τρόφιμα.
Οι απαγορεύσεις στις εξαγωγές φέρνουν μεγαλύτερο πρόβλημα
Ο FAO στέκεται ιδιαίτερα σε ένα θέμα που αφορά τους περιορισμούς στις εξαγωγές. Όπως αναφέρει, όταν μεγάλες παραγωγικές χώρες σταματούν ή περιορίζουν τις εξαγωγές τους για να προστατεύσουν την εσωτερική αγορά, το αποτέλεσμα είναι να λείπουν προϊόντα από τη διεθνή αγορά και οι τιμές να ανεβαίνουν ακόμη περισσότερο.
Το είδαμε έντονα στην παγκόσμια κρίση τροφίμων το 2007-2008. Αντίθετα, την περίοδο της πανδημίας οι περιορισμοί ήταν μικρότεροι και έτσι οι διεθνείς αγορές άντεξαν καλύτερα τις πιέσεις.
Η έκθεση δείχνει ακόμη ότι μετά από έναν μεγάλο κραδασμό οι εμπορικές συναλλαγές συνήθως επανέρχονται μέσα σε λίγους μήνες. Οι τιμές όμως χρειάζονται πολύ περισσότερο χρόνο για να πέσουν, κάτι που το έχουν ζήσει τα τελευταία χρόνια τόσο οι παραγωγοί όσο και οι καταναλωτές.
Γιατί αφορά άμεσα την Ελλάδα
Αν και η έκθεση δεν αναφέρεται ειδικά στη χώρα μας, τα συμπεράσματά της αγγίζουν άμεσα την ελληνική πρωτογενή παραγωγή.
Η ελληνική κτηνοτροφία εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενες ζωοτροφές, ενώ οι αγρότες επηρεάζονται καθημερινά από τις διεθνείς τιμές των λιπασμάτων, των καυσίμων και της ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι κάθε αναταραχή στις διεθνείς αγορές μεταφράζεται γρήγορα σε υψηλότερο κόστος παραγωγής.
Την ίδια στιγμή, πολλές ελληνικές επιχειρήσεις στηρίζουν σημαντικό μέρος του εισοδήματός τους στις εξαγωγές προϊόντων όπως ελαιόλαδο, φέτα, φρούτα, λαχανικά, ελιές και προϊόντα υδατοκαλλιέργειας. Όταν το διεθνές εμπόριο δυσκολεύει, επηρεάζονται τόσο οι πωλήσεις όσο και η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων.
Γι' αυτό και, σύμφωνα με τον FAO, η λύση δεν είναι να κλείνει κάθε χώρα τα σύνορά της στο εμπόριο, αλλά να υπάρχουν περισσότερες εμπορικές επιλογές, καλύτερη συνεργασία μεταξύ των κρατών και στοχευμένα αποθέματα τροφίμων για τις περιόδους κρίσης. Έτσι μπορούν να προστατευθούν οι πιο ευάλωτοι πολίτες χωρίς να δημιουργούνται νέες στρεβλώσεις στην αγορά.
Το μήνυμα της έκθεσης είναι ξεκάθαρο καθώς οι κρίσεις στις αγορές τροφίμων θα συνεχίσουν να εμφανίζονται. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι η ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής, η μείωση της εξάρτησης από βασικές εισαγόμενες πρώτες ύλες και η διατήρηση ανοιχτών και αξιόπιστων εμπορικών δρόμων θα είναι όλο και πιο σημαντικές τα επόμενα χρόνια.
Πηγή: fao.org
