Παγκόσμια Μέρα Τροφίμων: Φαγητό για λίγους, σπατάλη για πολλούς

Related Articles

• Η Ε.Ε. χάνει βοοειδή και κρέας
• Eurostat για Κύπρο: Μόλις 1,2% δεν μπορεί να αγοράσει γεύμα με κρέας – H Eλλάδα στο 10,8%
• To 87% του πληθυσμού στην Ελλάδα δεν τα βγάζει πέρα

Στις 16 Οκτωβρίου γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων. Σε περισσότερες από 150 χώρες γίνονται εκδηλώσεις για το φαγητό, την πείνα και το μέλλον του πλανήτη.

Το μήνυμα για το 2026 είναι "να χρησιμοποιούμε την επιστήμη και τις νέες τεχνολογίες, χωρίς να πετάμε τις γνώσεις που μας έχουν αφήσει οι παλιότερες γενιές". Στόχος είναι να παράγουμε αρκετά τρόφιμα για όλους, χωρίς να καταστρέφουμε το νερό, τη γη και τους άλλους φυσικούς πόρους που θα χρειαστούν και τα παιδιά μας.

Άλλοι πεινάνε, άλλοι πετάνε φαγητό

Η κλιματική αλλαγή, οι πόλεμοι και οι ελλείψεις σε φυσικούς πόρους κάνουν όλο και πιο δύσκολη την παραγωγή τροφίμων. Την ίδια ώρα, εκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν αρκετά χρήματα για να αγοράσουν το φαγητό που χρειάζονται.

Και εδώ υπάρχει μια μεγάλη αντίφαση καθώς πολλοί άνθρωποι πεινάνε, αλλά τεράστιες ποσότητες τροφίμων καταλήγουν στα σκουπίδια. Σε άλλες περιπτώσεις, άνθρωποι δεν τρέφονται σωστά, ενώ αυξάνονται και τα προβλήματα που συνδέονται με την παχυσαρκία.

Τα στοιχεία δείχνουν πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα:

• Σχεδόν το ένα τρίτο των τροφίμων χάνεται ή πετιέται. Περίπου το 13% χάνεται από τη συγκομιδή μέχρι τη μεταφορά, ενώ άλλο ένα 19% πετιέται στα καταστήματα και στα σπίτια. Μαζί με το φαγητό χάνονται νερό, ενέργεια, εργασία και γη.
• 645 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμετώπισαν πείνα το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται για την Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων. Παράλληλα, περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους στον κόσμο δεν έχει χρήματα για να αγοράζει υγιεινά τρόφιμα.
• Μέχρι το 2050 θα πρέπει να παράγονται αρκετά τρόφιμα για περίπου 9 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Οι περισσότεροι από αυτούς αναμένεται να ζουν σε μεγάλες πόλεις.
• Αν δεν ληφθούν μέτρα, οι εκπομπές αερίων που επιβαρύνουν το κλίμα μπορεί να αυξηθούν σημαντικά. Αυτό μπορεί να φέρει περισσότερη ζέστη, ξηρασία και προβλήματα στην παραγωγή τροφίμων, τόσο στη γεωργία όσο και στην κτηνοτροφία.

Με λίγα λόγια, το θέμα δεν είναι μόνο πόσο φαγητό παράγουμε, αλλά και αν φτάνει σε όλους και αν μπορούμε να συνεχίσουμε να το παράγουμε στο μέλλον.

Τι γίνεται στην Ελλάδα

Και στη χώρα μας υπάρχουν προβλήματα με το κόστος των τροφίμων, αλλά και με το αν μπορούν όλοι να αγοράσουν όσα χρειάζονται.

Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του Σεπτεμβρίου 2025, το 67% των Ελλήνων καταναλωτών λέει ότι το κόστος επηρεάζει τις αποφάσεις του όταν αγοράζει τρόφιμα. Ακολουθεί η ασφάλεια των τροφίμων, που απασχολεί το 61%.

Δηλαδή, οι περισσότεροι κοιτάζουν πρώτα πόσο κοστίζει αυτό που θα βάλουν στο καλάθι τους. Η ασφάλεια παραμένει σημαντική, αλλά η τιμή παίζει μεγάλο ρόλο στην τελική επιλογή.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, που δημοσιεύτηκαν στις 7 Οκτωβρίου 2025, δείχνουν επίσης ότι:

• Το 7% του πληθυσμού δήλωσε ότι μέσα στην προηγούμενη χρονιά αντιμετώπισε μέτρια ή σοβαρή έλλειψη τροφίμων.
• Το 1,6% έφτασε στο σημείο να περάσει ολόκληρη ημέρα χωρίς να φάει, επειδή δεν είχε χρήματα ή άλλους πόρους.
• Σύμφωνα με τη Eurostat, το 12,7% των Ελλήνων δεν μπορούσε να αγοράζει κάθε δεύτερη ημέρα ένα κανονικό γεύμα με κρέας, ψάρι ή αντίστοιχη χορτοφαγική επιλογή.

Αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι για ένα μέρος του πληθυσμού το πρόβλημα δεν είναι απλώς να αγοράσει καλύτερα ή ακριβότερα τρόφιμα. Είναι να μπορέσει να βάλει ένα κανονικό γεύμα στο τραπέζι του.

Και υπάρχει και η άλλη πλευρά: η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες με τη μεγαλύτερη σπατάλη τροφίμων. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2022, τα απόβλητα τροφίμων στη χώρα μας έφταναν περίπου τα 200 κιλά ανά κάτοικο τον χρόνο.

Από τη μια, λοιπόν, υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να αγοράσουν φαγητό και, από την άλλη, μεγάλες ποσότητες τροφίμων καταλήγουν στα σκουπίδια. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που χρειάζεται λύσεις και όχι μόνο λόγια.

Τι μπορούμε να κάνουμε

Η ευθύνη δεν ανήκει μόνο στους καταναλωτές. Οι κυβερνήσεις, οι παραγωγοί, οι επιχειρήσεις που φτιάχνουν και πουλάνε τρόφιμα, αλλά και οι επιστήμονες έχουν τον δικό τους ρόλο.

Χρειάζονται καλύτεροι τρόποι παραγωγής και μεταφοράς, λιγότερες απώλειες και μέτρα που θα βοηθούν τους ανθρώπους να βρίσκουν ασφαλή και οικονομικά προσιτά τρόφιμα. Επίσης, η έγκαιρη προειδοποίηση για κινδύνους, όπως η ξηρασία, μπορεί να βοηθήσει τους παραγωγούς να προετοιμαστούν πριν δημιουργηθούν μεγαλύτερα προβλήματα.

Από την πλευρά μας, μπορούμε να κάνουμε ορισμένα απλά πράγματα:

• Αγοράζουμε όσα πραγματικά χρειαζόμαστε. Δεν γεμίζουμε το ψυγείο με τρόφιμα που τελικά θα χαλάσουν.
• Προσέχουμε πώς αποθηκεύουμε το φαγητό. Έτσι διατηρείται περισσότερο και δεν χρειάζεται να το πετάμε.
• Αξιοποιούμε ό,τι περισσεύει. Το φαγητό που περίσσεψε από ένα γεύμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ένα επόμενο, εφόσον έχει συντηρηθεί σωστά.
• Διαλέγουμε τρόφιμα που μας προσφέρουν όσα χρειαζόμαστε. Όπου είναι δυνατό, προτιμάμε φρέσκα και εποχιακά προϊόντα.
• Στηρίζουμε τους τοπικούς παραγωγούς, όταν αυτό είναι εφικτό και συμφέρει, χωρίς να ξεχνάμε ότι το εμπόριο είναι επίσης απαραίτητο για να φτάνουν τα τρόφιμα παντού.

Ο ρόλος του ΕΦΕΤ

Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) είναι υπεύθυνος για τους επίσημους ελέγχους στον τομέα των τροφίμων, με στόχο να προστατεύονται η υγεία μας και τα δικαιώματα των καταναλωτών.

Παράλληλα, ενημερώνει το κοινό για θέματα όπως η σωστή διατροφή, η ασφαλής φύλαξη και χρήση των τροφίμων, οι πληροφορίες στις συσκευασίες και τα αλλεργιογόνα. Συμμετέχει επίσης στην ευρωπαϊκή καμπάνια #Safe2EatEU, που έχει στόχο να βοηθήσει τους καταναλωτές να κάνουν ασφαλείς επιλογές.

Το μήνυμα είναι απλό: να ξέρουμε τι αγοράζουμε, να προσέχουμε πώς το φυλάμε και να μην πετάμε τρόφιμα χωρίς λόγο.

Η Παγκόσμια Ημέρα Τροφίμων είναι μια υπενθύμιση ότι το φαγητό δεν είναι δεδομένο για όλους. Για να υπάρχει αρκετό και στο μέλλον, χρειάζεται να περιορίσουμε τη σπατάλη και να προστατεύσουμε τους φυσικούς πόρους που χρησιμοποιούνται για να παραχθεί.