Meat News #150
FAO: Η κτηνοτροφία αλλάζει κανόνες
Related Articles
Ο FAO βάζει στο τραπέζι ένα παγκόσμιο σχέδιο για το πώς θα πρέπει να αλλάξει η κτηνοτροφία τα επόμενα χρόνια, ώστε να μπορεί να παράγει περισσότερα και καλύτερα τρόφιμα, να στηρίζει το εισόδημα των παραγωγών και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει τις πιέσεις από την κλιματική αλλαγή, τις ασθένειες και την υποβάθμιση των φυσικών πόρων.
Το σχέδιο δεν αντιμετωπίζει την κτηνοτροφία μόνο ως περιβαλλοντικό πρόβλημα. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι τα ζώα είναι βασική πηγή τροφίμων, εισοδήματος και απασχόλησης για εκατομμύρια ανθρώπους, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές. Παράλληλα, όμως, ο FAO επισημαίνει ότι ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρές προκλήσεις, από τις ζωικές ασθένειες και την αντοχή στα αντιμικροβιακά μέχρι την πίεση στη γη, το νερό και το κλίμα.
Τέσσερις μεγάλες προτεραιότητες
Το Global Plan of Action for Sustainable Livestock Transformation στηρίζεται σε τέσσερις βασικούς άξονες.
Ο πρώτος αφορά την επισιτιστική ασφάλεια, τη διατροφή και τα υγιεινά τρόφιμα. Ο FAO θεωρεί ότι η κτηνοτροφία πρέπει να συνεχίσει να συμβάλλει στην κάλυψη των διατροφικών αναγκών, αλλά με μεγαλύτερη έμφαση στην ασφάλεια των τροφίμων, στη μείωση των απωλειών και στη βελτίωση της ανθεκτικότητας των συστημάτων παραγωγής.
Ο δεύτερος αφορά το εισόδημα και την οικονομική θέση των ανθρώπων που δουλεύουν στην κτηνοτροφία. Εδώ το σχέδιο μιλά για καλύτερες ευκαιρίες στην αγορά, απασχόληση, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και πιο ανθεκτικές αγροτικές οικονομίες. Η λογική είναι απλή: δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη κτηνοτροφία αν ο παραγωγός δεν μπορεί να ζήσει από αυτήν.
Ο τρίτος άξονας είναι η υγεία των ζώων, των ανθρώπων και του περιβάλλοντος μέσα από την προσέγγιση One Health. Προτεραιότητα δίνεται στην πρόληψη και αντιμετώπιση των ζωικών ασθενειών, στη βελτίωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών και στη συνετή χρήση των αντιμικροβιακών, ώστε να περιοριστεί η μικροβιακή αντοχή.
Ο τέταρτος αφορά τους φυσικούς πόρους, την κλιματική αλλαγή και τη βιοποικιλότητα. Εδώ μπαίνουν η καλύτερη διαχείριση των βοσκοτόπων και των λιβαδιών, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η διαχείριση εδάφους και νερού, αλλά και η αξιοποίηση υπολειμμάτων και αποβλήτων στο πλαίσιο μιας πιο κυκλικής οικονομίας.
83 δράσεις, αλλά χωρίς υποχρεώσεις
Οι τέσσερις αυτοί άξονες χωρίζονται σε 17 στρατηγικές προτεραιότητες και συνολικά 83 δράσεις. Το σχέδιο δεν προτείνει μία λύση για όλες τις χώρες. Αντίθετα, αφήνει χώρο ώστε κάθε χώρα να προσαρμόσει τις δράσεις στις δικές της συνθήκες, στις παραγωγικές δομές και στις ανάγκες των κτηνοτρόφων της.
Και αυτό είναι σημαντικό, γιατί ο FAO χαρακτηρίζει το σχέδιο εθελοντικό, μη δεσμευτικό και προσανατολισμένο στις ίδιες τις χώρες. Δεν δημιουργεί, δηλαδή, νέες νομικές υποχρεώσεις για τα κράτη. Στόχος είναι να αποτελέσει ένα κοινό πλαίσιο πάνω στο οποίο μπορούν να στηριχθούν οι εθνικές πολιτικές.
Το σχέδιο χρειάστηκε αρκετό χρόνο για να φτάσει μέχρι εδώ. Ο FAO το επεξεργάστηκε μέσα από διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη και άλλους φορείς. Στη διαδικασία κατατέθηκαν 56 σύνολα σχολίων από 26 κράτη-μέλη και άλλα 41 από 29 οργανώσεις-εταίρους. Τον Μάρτιο του 2026 οι χώρες διαπραγματεύτηκαν το σχέδιο και τον Ιούνιο ο Υποτομέας Κτηνοτροφίας το ενέκρινε για να προχωρήσει προς υιοθέτηση από το COAG.
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι τόσο να συμφωνήσουμε ότι η κτηνοτροφία πρέπει να γίνει πιο βιώσιμη. Αυτό έχει ήδη γίνει σε παγκόσμιο επίπεδο. Το δύσκολο είναι το πώς θα εφαρμοστούν όλα αυτά στην πράξη.
Γιατί άλλο είναι οι στόχοι για κλιματική προσαρμογή, υγεία των ζώων, βιοποικιλότητα και καλύτερη διαχείριση των πόρων και άλλο να πρέπει ο πραγματικός κτηνοτρόφος να τα εφαρμόσει, πληρώνοντας το κόστος.
Και τελικά εκεί θα κριθεί όλο το σχέδιο: αν η «βιώσιμη κτηνοτροφία» σημαίνει και βιώσιμο εισόδημα για τον άνθρωπο που την κρατά όρθια.
Πηγή: FAO
