Κύπρος: Αφθώδης πυρετός – Το τίμημα της αδράνειας

26 February 2026

Κύπρος: Αφθώδης πυρετός – Το τίμημα της αδράνειας

Η εμφάνιση αφθώδους πυρετού στην Κύπρο δεν αποτελεί απλώς μια υγειονομική κρίση. Αποκαλύπτει, με τον πιο σκληρό τρόπο, τι συμβαίνει όταν οι έλεγχοι αποτυγχάνουν, τα κρούσματα καθυστερούν να δηλωθούν και η πρόληψη αντιμετωπίζεται ως πολιτικό κόστος. Και ταυτόχρονα ανοίγει μια αναπόφευκτη σύγκριση με την ελληνική πραγματικότητα, όπου η άρνηση συστηματικού εμβολιασμού παραμένει σχεδόν ιδεολογική επιλογή.

Η κυπριακή κτηνοτροφία βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού, καθώς οι αρχές επιχειρούν να αναχαιτίσουν την εξάπλωση της νόσου μετά την επιβεβαίωση εστίας στην περιοχή της Ορόκλινης.

Μέχρι στιγμής αποφασίστηκε η θανάτωση 13.156 ζώων -260 βοοειδών και 12.896 αιγοπροβάτων- σε μια δραματική προσπάθεια περιορισμού της επιδημίας.

Οι έρευνες των αρχών στρέφονται σε:

  • παράνομη μεταφορά σανού από τα κατεχόμενα
  • πιθανή διακίνηση μέσω συγκεκριμένου ζωεμπόρου
  • ανεπαρκείς ελέγχους κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής

Κτηνοτρόφοι της περιοχής κάνουν λόγο για γνωστό δίκτυο διακίνησης ζωοτροφών, ενώ η αστυνομία εξετάζει αν ο μολυσμένος σανός αποτέλεσε το σημείο εισόδου του ιού.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο όμως είναι άλλο:
ο ιός φαίνεται να κυκλοφορούσε για περίπου 15 ημέρες πριν δηλωθεί επίσημα.

Δύο εβδομάδες σιωπής

Σύμφωνα με εργαστηριακά δεδομένα, μονάδες είχαν ήδη μολυνθεί ενώ τα συμπτώματα αποδίδονταν λανθασμένα σε μαστίτιδα, ύστερα από συμβουλές ιδιωτών κτηνιάτρων.

Αποτέλεσμα:

  • καθυστέρηση ενημέρωσης των κρατικών υπηρεσιών
  • ανεξέλεγκτη διασπορά
  • πολλαπλασιασμός των εστιών

Η υπόθεση πλέον εξελίσσεται και σε ποινική διερεύνηση, με τις αρχές να εξετάζουν πιθανές ευθύνες τόσο ιδιωτών όσο και υπηρεσιών.

Η κρίση μεταφέρεται ήδη στη Βουλή της Κύπρου, όπου ζητούνται εξηγήσεις για τα κενά επιτήρησης.

Η Ε.Ε. παρεμβαίνει άμεσα

Με την επιβεβαίωση της νόσου ενεργοποιήθηκαν άμεσα τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα «One Health».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

  • απέστειλε εμπειρογνώμονες
  • ενεργοποίησε τράπεζα εμβολίων
  • προχώρησε σε οικονομική στήριξη των πληγέντων

Ξεκινά εμβολιασμός σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων, ενώ επιβλήθηκαν:

  • ζώνες προστασίας και επιτήρησης
  • απαγόρευση μετακινήσεων ζώων
  • απολυμάνσεις και υγειονομικά σημεία ελέγχου

Παράλληλα εφαρμόζεται η ευρωπαϊκή πρακτική «vaccination to kill»: τα ζώα εμβολιάζονται για να σταματήσει η διασπορά, αλλά οδηγούνται αργότερα σε σφαγή ώστε να διατηρηθεί το υγειονομικό καθεστώς.

Ο εμβολιασμός ως μονόδρομος

Αξιοσημείωτο είναι ότι ακόμη και στα κατεχόμενα εφαρμόστηκε εκτεταμένος εμβολιασμός βοοειδών, με ευρωπαϊκά εμβόλια που διατέθηκαν δωρεάν.

Οι ειδικοί θεωρούν πολύ πιθανό ο ιός να μετακινήθηκε μέσω ανεξέλεγκτων μεταφορών κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής, ένα περιβάλλον όπου η πλήρης επιδημιολογική επιτήρηση είναι πρακτικά αδύνατη.

Κι όμως, παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες, η αντίδραση ήταν σαφής:
εμβολιασμός, περιορισμοί, άμεση κινητοποίηση.

Το ελληνικό παράδοξο

Εδώ γεννιέται το κρίσιμο ερώτημα για την Ελλάδα.

Την ώρα που:

  • χώρες κινητοποιούνται άμεσα
  • ενεργοποιούν εμβολιασμούς χωρίς πολιτικές υπεκφυγές
  • δέχονται ακόμη και σφοδρή κριτική επειδή άργησαν λίγες ημέρες

στην Ελλάδα κυριαρχεί εδώ και χρόνια μια εμμονική αποφυγή προληπτικού εμβολιασμού, με βασικό επιχείρημα τις εμπορικές συνέπειες σε προϊόντα ΠΟΠ.

Η πραγματικότητα όμως είναι σκληρή:

Η μη πρόληψη δεν προστατεύει την αγορά, απλώς μεταθέτει την καταστροφή.

Όταν εμφανιστεί ο ιός:

  • τα ζώα θανατώνονται μαζικά
  • οι εξαγωγές παγώνουν
  • το κόστος εκτοξεύεται
  • η εμπιστοσύνη καταρρέει

Με άλλα λόγια, η επιλογή «να μη γίνει τίποτα» δεν είναι ουδετερότητα. Είναι στρατηγικό ρίσκο εις βάρος των παραγωγών.

Η πραγματική μάχη δεν είναι υγειονομική

Ο αφθώδης πυρετός δεν απειλεί τον άνθρωπο και δεν μεταδίδεται μέσω τροφίμων. Η μάχη αφορά αποκλειστικά:

  • τη βιωσιμότητα της κτηνοτροφίας,
  • την οικονομία της υπαίθρου,
  • την ασφάλεια της παραγωγής.

Η κυπριακή κρίση λειτουργεί ως προειδοποίηση για ολόκληρη την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Και το μήνυμα είναι ξεκάθαρο:
Οι επιζωοτίες δεν περιμένουν επιτροπές.
Αντιμετωπίζονται μόνο με πρόληψη, διαφάνεια και έγκαιρο εμβολιασμό.

Πηγή: philenews.com

26 February 2026