Meat News #150
Ο εμβολιασμός ξαναμπαίνει στο τραπέζι
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων δεν λέει να φύγει από την ελληνική κτηνοτροφία και η συζήτηση για τον εμβολιασμό ανοίγει ξανά. Αυτή τη φορά, μάλιστα, έρχεται και από την Ήπειρο.
Ο περιφερειάρχης Ηπείρου Αλέξανδρος Καχριμάνης, ο οποίος μέχρι τώρα δεν είχε ταχθεί υπέρ μιας τέτοιας λύσης, φαίνεται πως αλλάζει στάση. Μετά την εμφάνιση της νόσου και στην Πρέβεζα, έθεσε πλέον ανοιχτά το θέμα του εμβολιασμού, λέγοντας ουσιαστικά ότι δύο χρόνια με τα ίδια μέτρα δεν έλυσαν το πρόβλημα.
Η θέση αυτή φέρνει τον κ. Καχριμάνη πιο κοντά σε όσα υποστηρίζει εδώ και καιρό ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας. Και έχει τη σημασία της, γιατί πλέον η συζήτηση για το αν πρέπει ή όχι να χρησιμοποιηθεί το εμβόλιο δεν περιορίζεται μόνο στη Θεσσαλία.
Δύο χρόνια και η νόσος επιμένει
Η ευλογιά των αιγοπροβάτων εμφανίστηκε ξανά στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 2024. Από τότε, έχουν θανατωθεί εκατοντάδες χιλιάδες ζώα, ενώ χιλιάδες εκτροφές έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με τη νόσο και τους περιορισμούς που τη συνοδεύουν.
Τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης έδειχναν στις αρχές Απριλίου ότι, από τον Αύγουστο του 2024 έως τις 5 Απριλίου 2026, είχαν καταγραφεί 2.147 επιβεβαιωμένα κρούσματα και 2.655 πληγείσες εκτροφές. Και το πρόβλημα φυσικά δεν σταμάτησε εκεί.
Το βασικό μέτρο που εφαρμόζεται είναι γνωστό: εντοπισμός των κρουσμάτων, θανάτωση των ζώων στις μολυσμένες εκτροφές, ζώνες προστασίας και επιτήρησης, περιορισμοί στις μετακινήσεις και αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξηγεί ότι η ευλογιά προβάτων και αιγών είναι νόσος Κατηγορίας Α, κάτι που σημαίνει ότι η εμφάνισή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί άμεσα μέτρα για την εκρίζωσή της. Ο ιός, μάλιστα, μπορεί να επιβιώνει για μεγάλο διάστημα στο περιβάλλον και να μεταδίδεται όχι μόνο με άμεση επαφή των ζώων αλλά και έμμεσα, μέσω μολυσμένων υλικών και αντικειμένων.
Όμως, εδώ ακριβώς βρίσκεται και η ένσταση που διατυπώνει πλέον ο κ. Καχριμάνης: Αν τα μέτρα εφαρμόζονται τόσο καιρό και η νόσος συνεχίζει να μετακινείται από περιοχή σε περιοχή, μήπως πρέπει να εξεταστεί κάτι διαφορετικό;
Η Πρέβεζα αλλάζει την κουβέντα
Η εμφάνιση της ευλογιάς στην Πρέβεζα έφερε το πρόβλημα μέσα στην Ήπειρο. Για μια περιοχή όπου η αιγοπροβατοτροφία έχει ιδιαίτερη σημασία, η ανησυχία είναι εύλογη.
Ο κ. Καχριμάνης στάθηκε ιδιαίτερα και στο θέμα των μετακινούμενων κτηνοτρόφων. Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των ζώων, όπως υποστηρίζει, δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα σε όσους μετακινούν τα κοπάδια τους προς τα ορεινά βοσκοτόπια.
Από την άλλη πλευρά, το υπουργείο επιμένει ότι οι περιορισμοί αυτοί δεν αποφασίζονται αυθαίρετα. Οι ζώνες προστασίας και επιτήρησης γύρω από τις μολυσμένες εκτροφές προβλέπονται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες και οι σχετικές αποφάσεις είναι υποχρεωτικές για τη χώρα.
Άρα, το πρόβλημα δεν είναι απλώς αν η Αθήνα αποφασίζει να επιτρέψει ή να απαγορεύσει μια μετακίνηση. Υπάρχει ένα αυστηρό ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη διαχείριση της νόσου, το οποίο περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων.
Τι λέει η Ευρώπη για το εμβόλιο
Εδώ όμως η υπόθεση γίνεται πιο ενδιαφέρουσα. Δεν ισχύει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγορεύει γενικά τον εμβολιασμό για την ευλογιά των αιγοπροβάτων. Αντίθετα, υπάρχει ειδικό ευρωπαϊκό πλαίσιο που προβλέπει πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο εμβολιασμός και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν στη συνέχεια να μετακινούνται τα εμβολιασμένα ζώα και τα προϊόντα τους. Υπάρχει, επίσης, ευρωπαϊκή τράπεζα εμβολίων για την ευλογιά προβάτων και αιγών.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι, σύμφωνα με παρουσίαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Μάρτιο του 2026, η EFSA εξέτασε τα διαθέσιμα εμβόλια και διάφορα σενάρια εμβολιασμού για την Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Το συμπέρασμα που αναφέρθηκε ήταν ότι, μαζί με τα υπόλοιπα μέτρα ελέγχου, μπορεί να χρειαστεί στοχευμένος εμβολιασμός για να επιτευχθεί η εκρίζωση της νόσου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η EFSA είπε απλώς «εμβολιάστε όλα τα ζώα». Το ζήτημα είναι πιο σύνθετο. Πρέπει να αποφασιστεί πού, πότε, σε ποια ζώα και με ποιο σχέδιο θα χρησιμοποιηθεί το εμβόλιο.
Υπάρχει, όμως, ένα ακόμη στοιχείο που έχει ενδιαφέρον: η ίδια παρουσίαση της Επιτροπής ανέφερε ότι, παρά τη διαθεσιμότητα εμβολίων στην ευρωπαϊκή τράπεζα και τη σχετική επιστημονική γνωμοδότηση, μέχρι τότε κανένα κράτος-μέλος δεν είχε ζητήσει πρόσβαση στα συγκεκριμένα αποθέματα.
Από τον Κουρέτα στον Καχριμάνη
Ο Δημήτρης Κουρέτας έχει εδώ και καιρό βάλει το θέμα του εμβολιασμού στη δημόσια συζήτηση. Τώρα, με διαφορετική αφετηρία αλλά παρόμοιο προβληματισμό, ο Αλέξανδρος Καχριμάνης φαίνεται να ακολουθεί τον ίδιο δρόμο. Ίσως, μάλιστα, αυτή να είναι η ουσία της υπόθεσης, δηλαδή όσο η ευλογιά συνεχίζει να εμφανίζεται σε νέες περιοχές, τόσο δυσκολότερο γίνεται να κλείσει η συζήτηση για τον εμβολιασμό.
Το υπουργείο, από την πλευρά του, συνεχίζει να στηρίζει τη σημερινή στρατηγική με αυστηρούς ελέγχους, περιορισμούς στις μετακινήσεις και ενίσχυση του κτηνιατρικού μηχανισμού. Μέσα στο 2026 ενεργοποιήθηκαν ιδιώτες κτηνίατροι, ενώ είχαν διατεθεί και στρατιωτικοί κτηνίατροι για την αντιμετώπιση της νόσου.
Όμως η πραγματικότητα για τον κτηνοτρόφο παραμένει σκληρή. Κάθε νέο κρούσμα σημαίνει φόβο για το κοπάδι, περιορισμούς, έξοδα και, στη χειρότερη περίπτωση, απώλεια ολόκληρης της εκτροφής. Γι' αυτό και η αλλαγή στάσης του περιφερειάρχη Ηπείρου δείχνει ότι, μετά από δύο χρόνια μάχης με την ευλογιά, η ελληνική κτηνοτροφία αναζητά ξανά την απάντηση στο πιο δύσκολο ερώτημα:
Συνεχίζουμε με τα ίδια μέτρα, περιμένοντας να σβήσει η νόσος ή ήρθε η ώρα να μπει πιο σοβαρά στο σχέδιο και ο στοχευμένος εμβολιασμός;
Πηγή: thessalikigi.gr
