Νησιά δύο ταχυτήτων στην προβατοτροφία

Related Articles

• ΥΠΑΑΤ: Νέο πλαίσιο για τα βιολογικά
• Κινητοποίηση ΥΠΑΑΤ στη Λέσβο
• Μάχη στη Λέσβο για αφθώδη – Κλιμάκια στο νησί για έλεγχο

Η προβατοτροφία στα ελληνικά νησιά μόνο ομοιόμορφη δεν είναι. Από νησί σε νησί αλλάζουν οι φυλές, οι αποδόσεις, το μέγεθος των κοπαδιών, αλλά και οι τιμές που εισπράττουν οι κτηνοτρόφοι.

Τα στοιχεία που παρουσίασαν ερευνητές του ΕΛΓΟ-Δήμητρα δείχνουν ότι η νησιωτική προβατοτροφία αποτελεί ένα πολύπλοκο μωσαϊκό, με σημαντικές διαφορές αλλά και κοινές προκλήσεις.

Μεγάλες αποκλίσεις σε γάλα και τιμές

Η ημερήσια παραγωγή γάλακτος ανά προβατίνα κυμαίνεται από 0,5 έως 1,5 κιλό, ανάλογα με τη φυλή και τον τρόπο εκτροφής. Παράλληλα, η γαλακτική περίοδος διαρκεί μόλις 2 έως 4 μήνες τον χρόνο, γεγονός που περιορίζει σημαντικά την ετήσια παραγωγή.

Το μεγαλύτερο μέρος του γάλακτος καταλήγει σε τοπικά τυροκομεία, με μέση τιμή γύρω στα 1,40 ευρώ το κιλό. Ωστόσο, οι διαφορές είναι εντυπωσιακές. Στη Ζάκυνθο η τιμή πέφτει ακόμη και στα 0,90 ευρώ, ενώ σε ορισμένα νησιά των Κυκλάδων φτάνει τα 2 ευρώ το κιλό.

Ανάλογες διακυμάνσεις καταγράφονται και στο κρέας. Τα αρνιά πωλούνται συνήθως σε ηλικία 5 έως 8 μηνών, με τιμές από 4 έως 12 ευρώ το κιλό, ενώ οι ενήλικες προβατίνες και οι κριοί πωλούνται συχνά σε πολύ χαμηλότερες τιμές, περιορίζοντας το τελικό εισόδημα των εκμεταλλεύσεων.

Πολύτιμες φυλές υπό πίεση

Στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΝΗΠΡΟ, οι επιστήμονες μελέτησαν το γενετικό υλικό των νησιωτικών φυλών. Τα πρώτα αποτελέσματα έδειξαν ότι φυλές όπως της Λέσβου, της Κεφαλονιάς και της Ζακύνθου διατηρούν έντονα τα δικά τους γενετικά χαρακτηριστικά, ενώ άλλοι πληθυσμοί έχουν επηρεαστεί από διασταυρώσεις.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η γενετική ποικιλότητα των νησιωτικών προβάτων αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για τη χώρα, καθώς πρόκειται για ζώα που έχουν προσαρμοστεί σε δύσκολες συνθήκες, ξηροθερμικά περιβάλλοντα και φτωχούς βοσκότοπους.

Μικρές μονάδες, σκληρή δουλειά

Η εικόνα των εκμεταλλεύσεων διαφέρει επίσης σημαντικά. Στον Άγιο Ευστράτιο και τη Σκύρο συναντώνται μεγάλα κοπάδια εκατοντάδων ζώων, ενώ στις περισσότερες Κυκλάδες οι μονάδες διαθέτουν λιγότερα από 100 πρόβατα.

Οι εγκαταστάσεις παραμένουν σε πολλές περιπτώσεις πρόχειρες και ο τεχνολογικός εξοπλισμός περιορισμένος. Το άρμεγμα γίνεται κυρίως με το χέρι, δύο φορές την ημέρα, απαιτώντας πολλές ώρες εργασίας. Σε ορισμένα μεγάλα κοπάδια το άρμεγμα μπορεί να διαρκεί ακόμη και 6 έως 8 ώρες καθημερινά.

Η αναπαραγωγή βασίζεται κυρίως σε παραδοσιακές πρακτικές. Οι περισσότερες προβατίνες γεννούν μία φορά τον χρόνο, ενώ η καθημερινή απασχόληση του κτηνοτρόφου φτάνει συχνά από 8 έως 20 ώρες την ημέρα, σχεδόν χωρίς διακοπή καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Ισχυρός κλάδος με αδυναμίες

Η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες δυνάμεις της Ευρώπης στην προβατοτροφία. Διαθέτει περίπου το 10% του ευρωπαϊκού πληθυσμού προβάτων και παράγει σχεδόν το 30% του αιγοπρόβειου γάλακτος της Ε.Ε., στηρίζοντας την παραγωγή εμβληματικών τυροκομικών προϊόντων.

Παρά τη σημασία του κλάδου, τα προβλήματα παραμένουν. Η έλλειψη σύγχρονων εγκαταστάσεων, η περιορισμένη χρήση νέων τεχνολογιών, η ανεπαρκής εκπαίδευση των παραγωγών και η απουσία οργανωμένων προγραμμάτων γενετικής βελτίωσης εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για την ανάπτυξη.
Πηγή: ypaithros.gr