St. Tchoukanov: Η πρόληψη σώζει κοπάδια

Related Articles

Ο Stoyan Tchoukanov δεν μιλά για την ευρωπαϊκή κτηνοτροφία μόνο από τη θέση ενός ανθρώπου που συμμετέχει στις συζητήσεις των Βρυξελλών. Είναι πρόεδρος του τμήματος NAT της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ) και άνθρωπος με άμεση σχέση με την αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή. Γι’ αυτό και στις παρεμβάσεις του το τελευταίο διάστημα επιστρέφει συνεχώς σε ένα θέμα: η Ευρώπη δεν μπορεί να περιμένει να ξεσπάσει η επόμενη κρίση για να αρχίσει να ψάχνει λύσεις.

Από τις ζωονόσους και τη βιοασφάλεια μέχρι τις πυρκαγιές, τη βιοποικιλότητα και το μέλλον της κτηνοτροφίας, ο Tchoukanov βάζει στο κέντρο την πρόληψη, αλλά και τον ίδιο τον παραγωγό. Γιατί, όπως προκύπτει από τις παρεμβάσεις του, δεν υπάρχει ανθεκτική ευρωπαϊκή κτηνοτροφία χωρίς ανθρώπους που μπορούν οικονομικά να συνεχίσουν να παράγουν.

Η κρίση αρχίζει πριν από την κρίση

Η λογική του Tchoukanov είναι απλή. Ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος δεν είναι μόνο άνθρωποι που παράγουν τρόφιμα και κρατούν ζωντανή την οικονομία της υπαίθρου. Κάθε μέρα φροντίζουν τη γη, τα ζώα και τον χώρο στον οποίο ζουν και δουλεύουν. Όταν αυτοί οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την ύπαιθρο, η Ευρώπη χάνει μαζί και ένα κομμάτι της άμυνάς της απέναντι στις κρίσεις. Τώρα η ίδια σκέψη μεταφέρεται από τις πυρκαγιές στις ασθένειες των ζώων.

Η προστασία της κτηνοτροφίας δεν μπορεί να αρχίζει όταν έχει ήδη εμφανιστεί η ασθένεια. Χρειάζεται έλεγχος και επιτήρηση από πριν, κτηνιάτρους που μπορούν να βρίσκονται έγκαιρα στις εκμεταλλεύσεις, μέτρα βιοασφάλειας, έρευνα και παραγωγούς που έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν όλα αυτά στην πράξη. Γιατί ένα μέτρο μπορεί να είναι σωστό στα χαρτιά, αλλά να γίνεται πολύ δύσκολο όταν το κόστος πέφτει πάνω σε μια μικρή οικογενειακή μονάδα.

Αυτό είναι κάτι που ο Tchoukanov επαναλαμβάνει εδώ και μήνες. Τον Ιούλιο, μιλώντας για τη βιοποικιλότητα, είχε τονίσει ότι αγρότες, κτηνοτρόφοι, αλιείς και άνθρωποι που διαχειρίζονται τη γη δεν πρέπει απλώς να ακολουθούν αποφάσεις που παίρνονται στις Βρυξέλλες. Πρέπει να συμμετέχουν και στη διαμόρφωσή τους.

Το ίδιο μήνυμα είχε εμφανιστεί και στη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής κτηνοτροφίας. Η οικονομική επιβίωση του παραγωγού, η προστασία του περιβάλλοντος και η κοινωνική διάσταση της παραγωγής δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν ξεχωριστά θέματα.

Χωρίς παραγωγό δεν υπάρχει ανθεκτικότητα

Αν δει κανείς μαζί τις παρεμβάσεις του Tchoukanov τους τελευταίους μήνες, υπάρχει ένας κοινός παρονομαστής. Η Ευρώπη πρέπει να προετοιμάζεται πριν από την κρίση και όχι μόνο να τρέχει να τη διαχειριστεί όταν ξεσπάσει.

Το ίδιο είχε υποστηρίξει και στη συζήτηση για την αναγεννητική γεωργία, όπου συνέδεσε την προστασία του εδάφους και της βιοποικιλότητας με την οικονομική δύναμη του παραγωγού. Γιατί δεν μπορεί να θεωρείται βιώσιμη μια κτηνοτροφία που πετυχαίνει περιβαλλοντικούς στόχους, αλλά στην πορεία χάνει τους ανθρώπους που την κρατούν όρθια.

Και αυτό γίνεται ακόμη πιο σημαντικό όταν μιλάμε για ζωονόσους. Η «Μία Υγεία» (One Health), δηλαδή η σύνδεση της υγείας των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος, έχει πλέον μπει για τα καλά στην ευρωπαϊκή συζήτηση. Για τον κτηνοτρόφο, όμως, όλα αυτά στο τέλος μεταφράζονται σε πολύ απλά ερωτήματα: Θα υπάρχει κτηνίατρος όταν τον χρειαστεί; Θα εντοπιστεί γρήγορα μια ασθένεια; Θα μπορεί να εφαρμόσει πραγματικά μέτρα βιοασφάλειας; Θα σταματήσει η ασθένεια πριν φτάσει σε ολόκληρη την περιοχή; Και αν χάσει το κοπάδι του, θα μπορέσει να ξαναρχίσει;

Το κόστος της πρόληψης

Η Ελλάδα έχει πλέον μεγάλη εμπειρία από το τι μπορεί να προκαλέσει μια ζωονόσος. Μια ασθένεια δεν σημαίνει μόνο θανατώσεις ζώων. Σημαίνει απώλεια παραγωγής, προβλήματα στις μετακινήσεις, ζημιές στο εμπόριο και επιπτώσεις σε σφαγεία, μεταφορές, ζωοτροφές και σε ολόκληρες τοπικές οικονομίες. Γι’ αυτό και η συζήτηση που άνοιξε στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για την κτηνοτροφία θα πρέπει να απαντήσει και σε ένα πολύ πρακτικό ερώτημα το οποίο λέει "ποιος θα πληρώνει για την ανθεκτικότητα που ζητά η Ευρώπη από τους παραγωγούς;"

Η βιοασφάλεια κοστίζει. Η επιτήρηση κοστίζει. Οι επενδύσεις κοστίζουν. Η διατήρηση ισχυρών κτηνιατρικών υπηρεσιών κοστίζει. Και όταν χαθεί ένα κοπάδι, η επανεκκίνησή του κοστίζει ακόμη περισσότερο. Άρα το ερώτημα δεν είναι αν η πρόληψη έχει κόστος. Το ερώτημα είναι αν αυτό το κόστος είναι μικρότερο από το κόστος της επόμενης καταστροφής.

Ο Tchoukanov έχει περιγράψει τον ρόλο του NAT ως έναν τρόπο να φτάνει η πραγματική εικόνα της παραγωγής στις Βρυξέλλες και να μετατρέπεται σε συγκεκριμένες προτάσεις. Και εκεί βρίσκεται ίσως το μεγάλο στοίχημα για την επόμενη περίοδο. Η Ευρώπη έχει μάθει να κινητοποιείται όταν η κρίση έχει ήδη ξεσπάσει. Το δύσκολο είναι να βάλει χρήματα και ανθρώπους πριν χρειαστεί να τους χρησιμοποιήσει. Γιατί η επόμενη ζωονόσος θα δείξει όχι μόνο πόσο γρήγορα μπορεί να αντιδράσει η Ευρώπη. Θα δείξει και αν είχε κάνει εγκαίρως όσα χρειάζονταν για να μην φτάσει η κατάσταση μέχρι εκεί.
Πηγή: agrocapital.gr