Μάχη για το νησιώτικο πρόβατο

Related Articles

Μια σημαντική προσπάθεια βρίσκεται σε εξέλιξη για να σωθεί η παραδοσιακή προβατοτροφία των νησιών του Αιγαίου, η οποία δέχεται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις από την τουριστική ανάπτυξη, την κλιματική αλλαγή και την εγκατάλειψη της υπαίθρου. Το έργο υλοποιείται από το Ινστιτούτο Κτηνιατρικών Ερευνών του ΕΛΓΟ – Δήμητρα με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, και στόχο έχει να διατηρήσει μια μοναδική φυλή προβάτων που κινδυνεύει να χαθεί.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το αιγαιοπελαγίτικο πρόβατο δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί επίσημα ως ξεχωριστή φυλή, παρότι έχει προσαρμοστεί εδώ και αιώνες στις δύσκολες συνθήκες των νησιών και μπορεί να παράγει γάλα και κρέας υψηλής ποιότητας με ελάχιστες απαιτήσεις σε νερό και ζωοτροφές.

Ο τουρισμός πιέζει την κτηνοτροφία

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η συνεχής τουριστική ανάπτυξη αλλάζει το τοπίο στα νησιά, καθώς ολοένα περισσότερες εκτάσεις αξιοποιούνται για ξενοδοχεία και τουριστικές εγκαταστάσεις. Το αποτέλεσμα είναι να μειώνονται οι βοσκότοποι και να δυσκολεύει η καθημερινότητα των κτηνοτρόφων, οι οποίοι βλέπουν τις μονάδες τους να περιορίζονται ή να μετακινούνται.

Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή κάνει την κατάσταση ακόμη πιο δύσκολη, αφού η έλλειψη νερού και η υποβάθμιση των φυσικών βοσκοτόπων μειώνουν την παραγωγή τροφής για τα ζώα.

Παρόλα αυτά, οι επιστήμονες τονίζουν ότι οι ντόπιες φυλές έχουν αναπτύξει αξιοσημείωτη αντοχή στις υψηλές θερμοκρασίες, στην ξηρασία και στις φτωχές βοσκές, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα πολύτιμες για το μέλλον της ελληνικής κτηνοτροφίας.

Μεγάλες δυνατότητες, αλλά λίγη στήριξη

Ένα ακόμη πρόβλημα που αναδείχθηκε από την έρευνα είναι ότι πολλοί νησιώτες κτηνοτρόφοι δεν έχουν λάβει ποτέ ουσιαστική εκπαίδευση σε θέματα γενετικής βελτίωσης, διαχείρισης των κοπαδιών και σύγχρονων πρακτικών εκτροφής.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι με σωστή κατάρτιση οι παραγωγοί θα μπορούσαν να βελτιώσουν σημαντικά την παραγωγικότητα των μονάδων τους, χωρίς να αλλοιώσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των τοπικών φυλών.

Μέχρι σήμερα, οι ερευνητές έχουν συλλέξει στοιχεία από εκτροφές σε πολλά νησιά, όπως Σκύρο, Κυκλάδες, Νάξο, Κεφαλονιά, Ιθάκη, Ζάκυνθο, Άγιο Ευστράτιο και Εύβοια. Τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι περισσότερες μονάδες είναι εκτατικής μορφής, βασίζονται κυρίως στη βόσκηση, διαθέτουν απλές σταβλικές εγκαταστάσεις και ελάχιστο μηχανολογικό εξοπλισμό.

Παράλληλα, καταγράφονται σημαντικές διαφορές στο μέγεθος των κοπαδιών, ενώ στις τουριστικές περιοχές παρατηρείται σταδιακή μετάβαση σε πιο εντατικά συστήματα εκτροφής, κυρίως λόγω της έλλειψης διαθέσιμων βοσκοτόπων.

Η επιβίωση περνά από την οργάνωση

Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η διάσωση της νησιωτικής προβατοτροφίας δεν εξαρτάται μόνο από την προστασία των αυτόχθονων φυλών, αλλά και από ένα ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης του κλάδου.

Οι βασικές προτεραιότητες είναι η αναγνώριση και γενετική καταγραφή των τοπικών φυλών, η εκπαίδευση των κτηνοτρόφων, η καλύτερη οργάνωση των εκμεταλλεύσεων και η αύξηση της οικονομικής βιωσιμότητάς τους.

Η Ελλάδα παραμένει μία από τις σημαντικότερες χώρες της Ευρώπης στην προβατοτροφία, καθώς εκτρέφει περίπου το 10% των προβάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και παράγει σχεδόν το 30% του αιγοπρόβειου γάλακτος. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις ώστε η παραδοσιακή νησιωτική κτηνοτροφία να παραμείνει ζωντανή και να αξιοποιήσει τις μεγάλες δυνατότητες που διαθέτει.
Πηγή: ellinasagrotis.gr