Το ακριβό φαγητό ήρθε για να μείνει

Related Articles

Η UBS, ένας από τους μεγαλύτερους χρηματοπιστωτικούς ομίλους της Ελβετίας, βλέπει αλλαγή σκηνικού στις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων. Η τράπεζα εκτιμά ότι οι συνθήκες που για χρόνια βοήθησαν να διατηρούνται σχετικά χαμηλές οι τιμές αλλάζουν και ότι ο πληθωρισμός των τροφίμων μπορεί να παραμείνει υψηλότερος για αρκετό καιρό.

Η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα, το αυξημένο κόστος παραγωγής, η πίεση στα εισοδήματα των αγροτών, οι νέες απαιτήσεις για την ευζωία των ζώων και η αυξανόμενη ζήτηση δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα για την παραγωγή και τις τιμές των τροφίμων.

Η UBS εκτιμά ότι ο ιστορικός μέσος όρος του παγκόσμιου πληθωρισμού τροφίμων, περίπου 2,5%, μπορεί πλέον να μην αποτελεί ασφαλές σημείο αναφοράς. Για την κτηνοτροφία, το μήνυμα είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το κόστος ζωοτροφών, ενέργειας, εργασίας και συμμόρφωσης με τους νέους κανόνες προστίθεται σε μια παραγωγή που ήδη λειτουργεί με πιεσμένα περιθώρια.

Η κτηνοτροφία πληρώνει το κόστος

Η UBS ξεχωρίζει πέντε βασικούς παράγοντες που μπορούν να διατηρήσουν τον πληθωρισμό των τροφίμων σε υψηλότερα επίπεδα.

Πρώτος είναι η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Οι υψηλές θερμοκρασίες, οι ξηρασίες και οι άλλες κλιματικές διαταραχές επηρεάζουν τις καλλιέργειες και, κατ’ επέκταση, την επάρκεια και την τιμή των ζωοτροφών. Σύμφωνα με την UBS, τα κλιματικά σοκ θα μπορούσαν από μόνα τους να προσθέσουν 0,9 έως 3,2 ποσοστιαίες μονάδες στον πληθωρισμό των τροφίμων.

Για την κτηνοτροφία αυτό μεταφράζεται πολύ απλά: όταν ανεβαίνει το κόστος των ζωοτροφών, ανεβαίνει και το κόστος παραγωγής κρέατος, γάλακτος και άλλων ζωικών προϊόντων.

Δεύτερος παράγοντας είναι η χαμηλή κερδοφορία των αγροτικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων. Όταν ο παραγωγός δυσκολεύεται να καλύψει τα έξοδά του, έχει μικρότερη δυνατότητα να επενδύσει σε εξοπλισμό, νέες τεχνολογίες, καλύτερες εγκαταστάσεις ή γενικότερα σε λύσεις που θα μπορούσαν να αυξήσουν την παραγωγικότητα.

Τρίτος παράγοντας είναι οι αυστηρότερες απαιτήσεις για την ευζωία των ζώων. Η βελτίωση των συνθηκών εκτροφής είναι σημαντική, όμως συνεπάγεται και κόστος για τον παραγωγό. Νέες εγκαταστάσεις, περισσότερος χώρος, αλλαγές στις πρακτικές εκτροφής και πρόσθετες υποχρεώσεις μπορούν να αυξήσουν το κόστος, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει αντίστοιχη ενίσχυση του εισοδήματος του κτηνοτρόφου.

Τέταρτος είναι το εργατικό κόστος, το οποίο έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ πέμπτος είναι η παγκόσμια ζήτηση. Η ζήτηση για τρόφιμα εξακολουθεί να αυξάνεται ταχύτερα από την προσφορά, δημιουργώντας πρόσθετη πίεση στις τιμές.

Ο λογαριασμός καταλήγει στον καταναλωτή

Η UBS θεωρεί ότι ο ανταγωνισμός στο λιανεμπόριο και η ανάπτυξη της αγροτικής τεχνολογίας μπορούν να απορροφήσουν μέρος των αυξήσεων. Ωστόσο, τα περιθώρια κέρδους σε πολλά σημεία της εφοδιαστικής αλυσίδας έχουν ήδη πιεστεί σημαντικά.

Έτσι, ένα μεγάλο μέρος του αυξημένου κόστους αναμένεται τελικά να μετακυλιστεί στις τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να αλλάξει και τις καταναλωτικές συνήθειες. Η UBS εκτιμά ότι τα νοικοκυριά θα δίνουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους στα βασικά τρόφιμα και θα περιορίζουν άλλες δαπάνες. Τα τρόφιμα που καταναλώνονται στο σπίτι αναμένεται να κερδίσουν έδαφος, ενώ μεγαλύτερη πίεση θα δεχθούν η εστίαση και άλλες προαιρετικές αγορές.

Οι εξελίξεις, πάντως, δεν είναι ίδιες σε όλες τις περιοχές. Στην Ευρώπη, ο κατακερματισμός της αγοράς περιορίζει τη διαπραγματευτική δύναμη των επιχειρήσεων. Στις ΗΠΑ, ο ισχυρός ανταγωνισμός αναμένεται να συγκρατήσει περισσότερο τις αυξήσεις, ενώ η Βραζιλία εμφανίζεται σε καλύτερη θέση χάρη στη δυναμική της αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής της.

Η τεχνολογία αποτελεί ένα από τα βασικά «όπλα» για το μέλλον. Γεωργία ακριβείας, νέοι σπόροι, βιοτεχνολογία, αυτοματοποίηση και κτηνοτροφία ακριβείας μπορούν να αυξήσουν την παραγωγικότητα και να περιορίσουν το κόστος.

Οι επενδύσεις στην AgTech αυξάνονται γρήγορα. Σύμφωνα με την UBS, οι εταιρείες του κλάδου άντλησαν περίπου 14 δισ. δολάρια την περίοδο 2020–2025, έναντι 6 δισ. δολαρίων την περίοδο 2005–2019. Ωστόσο, το υψηλό κόστος των επενδύσεων και η αβεβαιότητα για την απόδοσή τους εξακολουθούν να περιορίζουν την ευρεία εφαρμογή τους.

Για την κτηνοτροφία, το βασικό μήνυμα είναι σαφές: το κόστος παραγωγής δεν αναμένεται να επιστρέψει εύκολα στα επίπεδα του παρελθόντος. Κλιματική αλλαγή, ζωοτροφές, εργασία, ευζωία και επενδύσεις πιέζουν ταυτόχρονα την παραγωγή. Και όσο η προσφορά δυσκολεύεται να ακολουθήσει τη ζήτηση, το φθηνό τρόφιμο γίνεται όλο και πιο δύσκολη υπόθεση.
Πηγή: UBS, “The End of Cheap Food?”