Συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur και ελληνικά προϊόντα

14 January 2026

Συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur και ελληνικά προϊόντα

Η συμφωνία Ε.Ε. - Mercosur δεν θα είχε απασχολήσει την ελληνική κοινή γνώμη (πιθανόν και την ευρωπαϊκή) αν δεν είχε τεθεί στην επικαιρότητα από τις αγροτικές κινητοποιήσεις που συνεχίζονται εδώ και ενάμιση μήνα στη χώρα μας. Είναι χαρακτηριστικό ότι και η ελληνική κυβέρνηση, η οποία συνυπέγραψε τη συμφωνία, δεν είχε δώσει στη δημοσιότητα κανένα στοιχείο περί αυτής όλο το προηγούμενο διάστημα των διαπραγματεύσεων και το έκανε μόνο εφόσον προκλήθηκε από εκπροσώπους των αγροτών και κτηνοτρόφων (Εκ των υστέρων η κυβέρνηση μιλά για τη Mercosur).

Βέβαια, για να είμαστε ειλικρινείς, η συμφωνία τέθηκε στην πολιτική επικαιρότητα από τις σκληρές κινητοποιήσεις κυρίως των Γάλλων, Βέλγων και Γερμανών αγροτών, οι οποίες συνέβαλλαν στη μεταστροφή κάποιων κυβερνήσεων που τελικά δεν συνυπέγραψαν τη συμφωνία. Πέντε χώρες ψήφισαν κατά: η Γαλλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Ιρλανδία και η Αυστρία. Το Βέλγιο απείχε. 

Τι σημαίνει η συμφωνία για τα ελληνικά προϊόντα;

Το χειρότερο είναι ότι δεν έχει υπάρξει κάποια αξιόπιστη αποτίμηση των τυχόν επιπτώσεων αυτής της συμφωνίας στη χώρα μας. Σε πρόσφατο δημοσίευμα στην Εφημερίδα των Συντακτών, ο δημοσιογράφος Γιάννης Κιμπουρόπουλος αναφέρεται σε βλαπτικές συνέπειες σε δεκάδες αγροτοκτηνοτροφικά προϊόντα. Αντιγράφουμε το σχετικό απόσπασμα, μιας και μεταξύ των κλάδων που φαίνεται να επηρεάζει η συμφωνία αυτή είναι η πτηνοτροφία και η κτηνοτροφία μας.

Μια αδρή απαρίθμηση των «πεδίων κινδύνου» για τα ελληνικά προϊόντα περιλαμβάνει τα εξής:

● Το διμερές εμπόριο Ε.Ε. - Mercosur ξεπερνά τα 110 δισ. τον χρόνο –ελάχιστα πλεονασματικό υπέρ των τεσσάρων χωρών της Λατινικής Αμερικής– αλλά η συμβολή της Ελλάδας σε αυτό είναι ελάχιστη. Το 2023, ο όγκος του εμπορίου της χώρας με τις δύο μεγαλύτερες της Mercosur, Βραζιλία και Αργεντινή, ήταν 770 εκατ. (με τις άλλες δύο χώρες τα μεγέθη είναι ασήμαντα). Δηλαδή μόλις 0,007% του συνολικού εμπορίου Ε.Ε. - Mercosur!

● Ωστόσο, το εμπορικό έλλειμμα εις βάρος της Ελλάδας με τις δύο χώρες είναι τεράστιο: η Ελλάδα εξάγει μόλις 124 εκατ. και εισάγει 639 εκατ. ευρώ! Και από αυτές τις λιγοστές εξαγωγές, μόλις 34 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε αγροτικά προϊόντα. Αντιθέτως, Βραζιλία και Αργεντινή τροφοδοτούν την Ελλάδα σχεδόν 15πλάσιας αξίας αγροτικά προϊόντα, από καφέ και προϊόντα καπνού μέχρι ζωοτροφές.

● Η δομή της συμφωνίας περιορισμού των δασμών στα αγροτικά προϊόντα αφορά άμεσα και βλαπτικά κυρίως προϊόντα που παράγει –ή μπορεί να παράγει– σε επάρκεια η Ελλάδα: πουλερικά, μέλι, ρύζι, καλαμπόκι, ζάχαρη, λεμόνια, κρασιά, σταφύλια, πεπόνια, καρπούζια, αβοκάντο κ.ά. Ο κύριος κίνδυνος για τα ελληνικά προϊόντα δεν είναι τόσο οι φθηνές εισαγωγές από Mercosur στην εγχώρια αγορά, όσο ο εκτοπισμός τους στην ευρωπαϊκή αγορά.

● Η διαφορά του κόστους παραγωγής μεταξύ Ελλάδας και χωρών Mercosur είναι τεράστια, πρωτίστως λόγω της εδώ χωρικής στενότητας έναντι των αχανών εκτάσεων που διαθέτουν Αργεντινή και Βραζιλία, περιλαμβανομένου και του διαρκώς αποψιλούμενου πνεύμονα της γης, του Αμαζόνιου.

● Στην πτηνοτροφία, στην οποία η Ελλάδα είναι αυτάρκης σχεδόν 100%, με ετήσια παραγωγή 250.000 τόνων, στην Ε.Ε. θα εισάγονται από τον πρώτο χρόνο της συμφωνίας αδασμολόγητοι 180.000 τόνοι.

● Στο καλαμπόκι, έναντι 1,3 εκατ. τόνων εγχώριας παραγωγής, θα εισάγονται από τη Mercosur στην Ε.Ε. αδασμολόγητοι –και φυσικά γενετικά τροποποιημένοι– 1 εκατ. τόνοι.

Η Ελλάδα που παράγει 25.000 τόνους μέλι, περίπου το 10% όλης της Ε.Ε., θα έχει να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό 45.000 αδασμολόγητων τόνων από Mercosur και με τη «σφραγίδα» της πιο πράσινης περιοχής του πλανήτη.

● Στο αποφλοιωμένο ρύζι, που η χώρα μπορεί να εξάγει στην Ε.Ε. τους 100.000 από τους 160.000 τόνους που παράγει κάθε χρόνο, στην πρώτη πενταετία της συμφωνίας θα έχει να αντιμετωπίσει τον ανταγωνισμό των 60.000 τόνων από Mercosur.

● Απόλυτα εκτεθειμένη είναι και η πολλαπλώς πληγείσα εγχώρια και εντελώς απροστάτευτη παραγωγή εσπεριδοειδών.

● Τέλος, η εγχώρια κτηνοτροφία, βυθισμένη στη χειρότερη κρίση εδώ και δεκαετίες, αντιμέτωπη με τον κίνδυνο δραματικής συρρίκνωσης λόγω ζωονόσων αλλά και σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ, θα πιεστεί σημαντικά από τις εισαγωγές της υψηλής ποιότητας, λόγω παράδοσης και γεωμορφολογίας, αργεντίνικης κτηνοτροφικής παραγωγής. Αλλωστε, αν ακριβώς γι’ αυτό ανησυχεί η κραταιά της διεθνούς αγοράς κρέατος Γαλλία, τι θα έπρεπε να κάνει η Ελλάδα, με το εγχώριο κρέας σε απαγορευτικές για τα περισσότερα νοικοκυριά τιμές;

(Η φωτογραφία είναι από την τελευταία πανελλαδική σύσκεψη των μπλόκων στη Νίκαια Λάρισας)

14 January 2026