Meat News #150
Κύπρος: Σχέδιο 610 εκατ. για την κτηνοτροφία έως το 2038
Related Articles
Η μεγάλη κρίση που πέρασε η κτηνοτροφία τα τελευταία χρόνια προκάλεσε ένα εύλογο ερώτημα του τύπου "τι κτηνοτροφία θέλει να έχει η Ελλάδα τα επόμενα χρόνια;".
Το θέμα δεν είναι μόνο πόσα ζώα χάθηκαν, πόσα χρήματα θα δοθούν στους παραγωγούς ή πότε θα ξαναγεμίσουν τα άδεια μαντριά. Αυτά είναι, άλλωστε, απαραίτητα για να σταθεί ξανά στα πόδια του ένας κτηνοτρόφος. Δεν αρκούν όμως για να λύσουν τα προβλήματα του κλάδου.
Το ερώτημα είναι πολύ μεγαλύτερο. Πόσες κτηνοτροφικές μονάδες χρειάζεται η χώρα; Πού πρέπει να βρίσκονται; Πώς θα προστατεύονται από τις ζωονόσους; Ποιος θα τις παρακολουθεί; Πώς θα στηριχθούν οι ελληνικές φυλές; Και, ίσως το σημαντικότερο, ποιος θα αναλάβει την κτηνοτροφία όταν η σημερινή γενιά παραγωγών αποχωρήσει; Αυτά δεν λύνονται με μια αποζημίωση για κάθε ζώο που χάθηκε.
Η Κύπρος ανοίγει μια διαφορετική συζήτηση
Η Κύπρος φαίνεται να επιχειρεί κάτι διαφορετικό. Μετά την κρίση του αφθώδους πυρετού, δεν περιορίστηκε μόνο στο πώς θα αποζημιωθούν οι πληγέντες και πώς θα ξαναστηθούν οι μονάδες. Έβαλε στο τραπέζι μια μια δύσκολη αναζήτηση που ζητάει απάντηση: "Πώς πρέπει να είναι η κτηνοτροφία της χώρας την επόμενη δεκαετία
Ειδική επιστημονική επιτροπή, με επικεφαλής τον Σταύρο Μαλά, παρέδωσε στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, δύο εκθέσεις. Η μία αφορά την επαναλειτουργία των μονάδων που επλήγησαν και η δεύτερη κοιτάζει πολύ πιο μακριά, περιγράφοντας έναν σχεδιασμό για την κυπριακή κτηνοτροφία από το 2027 έως το 2038. Στο σχέδιο υπάρχει ένα ποσό που φτάνει τα 610,92 εκατ. ευρώ για μια περίοδο 12 ετών. Δεν πρόκειται όμως για χρήματα που έχουν ήδη εγκριθεί και μοιράζονται. Είναι μια πρόταση πάνω στην οποία θα πρέπει τώρα να παρθούν οι πολιτικές αποφάσεις, να βρεθούν οι πόροι και να συμφωνηθεί τι τελικά θα προχωρήσει.
Από το συνολικό ποσό, περίπου 372,2 εκατ. ευρώ προορίζονται για την αιγοπροβατοτροφία, 134 εκατ. για την αγελαδοτροφία, 41 εκατ. για οριζόντιες δράσεις και 63,7 εκατ. για επιστημονική υποστήριξη. Το ενδιαφέρον, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στα χρήματα. Οι Κύπριοι συζητούν νέες μονάδες, αναβάθμιση των παλιών, καλύτερο γενετικό υλικό, οργανωμένες μονάδες πάχυνσης, τράπεζα σπέρματος και εμβρύων, εργαστήρια για γάλα και κρέας, ψηφιακά εργαλεία και ηλεκτρονικό φάκελο για κάθε εκμετάλλευση. Με λίγα λόγια, προσπαθούν να δουν ολόκληρη την αλυσίδα και όχι μόνο το πρόβλημα της στιγμής.
Και εδώ έρχεται ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι, αυτό της βιοασφάλειας. Η επιτροπή δεν λέει απλώς «δώστε περισσότερα χρήματα στους κτηνοτρόφους». Βάζει στο τραπέζι ακόμη και το πού θα βρίσκονται οι μονάδες και πόσο μακριά θα πρέπει να είναι η μία από την άλλη. Σε περιοχές όπου υπάρχουν πολλές εκμεταλλεύσεις συγκεντρωμένες, φτάνει να συζητά ακόμη και τη μετακίνηση ορισμένων μονάδων ή τη συνένωση μικρότερων εκμεταλλεύσεων. Πρόκειται φυσικά για αποφάσεις που δεν είναι εύκολες. Ειδικά όταν ένας κτηνοτρόφος έχει χάσει ζώα, εισόδημα και την παραγωγή μιας ολόκληρης ζωής, δύσκολα θα ακούσει ότι πρέπει τώρα να αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η μονάδα του. Αλλά εκεί ακριβώς βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στο «να διορθώσουμε τη ζημιά» και στο «να ξαναχτίσουμε τον κλάδο από την αρχή».
Και η Ελλάδα;
Η συζήτηση αυτή αφορά άμεσα και την Ελλάδα. Και εδώ η κτηνοτροφία πέρασε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο, με πανώλη των μικρών μηρυκαστικών, ευλογιά, αφθώδη πυρετό, θανατώσεις ζώων, περιορισμούς στις μετακινήσεις και μεγάλες απώλειες για τους παραγωγούς. Η πολιτεία έχει δώσει χρήματα. Δεν μπορεί να ειπωθεί ότι δεν έκανε τίποτα.
Μόνο για την απώλεια εισοδήματος από τις ζωονόσους εγκρίθηκαν πρόσφατα 16,8 εκατ. ευρώ για 2.806 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Στη Λέσβο έχει παρουσιαστεί επίσης σχέδιο στήριξης άνω των 7 εκατ. ευρώ για κτηνοτρόφους και τυροκομικές επιχειρήσεις.
Παράλληλα, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει μιλήσει για εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης της κτηνοτροφίας και έχουν ενεργοποιηθεί ή ανακοινωθεί μέτρα για αποζημιώσεις, ζωοτροφές, ανασύσταση κοπαδιών και επενδύσεις. Στο ελληνικό Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ μετακινήθηκαν επίσης 349,14 εκατ. ευρώ, μεταξύ άλλων προς επενδύσεις, υποδομές, βιοασφάλεια και ευζωία των ζώων.
Το πρόβλημα είναι ότι μέχρι σήμερα δεν φαίνεται να υπάρχει ένας ενιαίος, λεπτομερής και πολυετής σχεδιασμός, με συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιάγραμμα για το πού θέλει να βρίσκεται η ελληνική κτηνοτροφία σε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια. Και αυτό είναι το σημείο που πρέπει να συζητηθεί σοβαρά. Πόσες βιώσιμες μονάδες θέλουμε στην Ελλάδα; Σε ποιες περιοχές; Πώς θα προστατεύονται από τις ζωονόσους; Πώς θα στηριχθούν οι ελληνικές φυλές; Πώς θα οργανωθεί η κτηνιατρική παρακολούθηση; Πώς θα μειωθεί η εξάρτηση από τις αγοραζόμενες ζωοτροφές; Και ποιος θα μείνει τελικά να δουλεύει στα μαντριά όταν η σημερινή γενιά κτηνοτρόφων γεράσει;
Αυτές είναι οι ερωτήσεις που πρέπει να απαντηθούν. Όχι μόνο πόσα ευρώ θα πάρει κάθε παραγωγός. Η Ελλάδα δεν ξεκινά από το μηδέν. Η κτηνοτροφία της έχει μεγάλο οικονομικό και κοινωνικό βάρος και στηρίζει ολόκληρες περιοχές της χώρας. Παράλληλα, τροφοδοτεί μια σημαντική μεταποιητική βιομηχανία, με τη φέτα ΠΟΠ να αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα προϊόντος με ισχυρή παρουσία και στο εξωτερικό. Όμως τα προβλήματα είναι πολλά και δεν δημιουργήθηκαν από τις τελευταίες ζωονόσους. Οι ζωονόσοι απλώς τα έφεραν όλα στην επιφάνεια: λίγοι κτηνίατροι, γερασμένος παραγωγικός πληθυσμός, μικρές και κατακερματισμένες μονάδες, ακριβές ζωοτροφές, υψηλό κόστος ενέργειας, προβλήματα με τους βοσκοτόπους και μεγάλες διαφορές στην παραγωγικότητα. Και υπάρχει ένα ακόμη θέμα που συχνά ξεχνάμε και αυτό είναι ο χρόνος.
Η κτηνοτροφία δεν αλλάζει από τη μια χρονιά στην άλλη. Ένα κοπάδι χρειάζεται χρόνια για να βελτιωθεί. Νέες μονάδες δεν χτίζονται σε λίγους μήνες. Χρειάζεται χρόνος για να οργανωθούν οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, να εκπαιδευτούν νέοι άνθρωποι και να αποδώσουν μεγάλες επενδύσεις. Γι’ αυτό και η κυπριακή πρόταση έχει ενδιαφέρον. Όχι επειδή έχει ένα μεγάλο ποσό δίπλα της, αλλά επειδή βάζει μπροστά έναν συγκεκριμένο ορίζοντα 12 ετών και προσπαθεί να συνδέσει τις επενδύσεις με τη βιοασφάλεια, τη γενετική βελτίωση, την επιστημονική υποστήριξη και την παρακολούθηση των μονάδων.
Βέβαια, ούτε η Κύπρος έχει λύσει το πρόβλημα. Το δύσκολο κομμάτι αρχίζει τώρα. Θα πρέπει να αποφασίσει τι από όλα αυτά θα υλοποιηθεί, πού θα βρεθούν τα χρήματα και πώς θα εφαρμοστούν αλλαγές που μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις. Μια έκθεση δεν είναι από μόνη της πολιτική και ένα ποσό γραμμένο σε ένα χαρτί δεν είναι επένδυση μέχρι να γίνει πράξη.
Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα. Κάποια στιγμή οι αποζημιώσεις θα πληρωθούν. Οι περιορισμοί θα αρθούν. Τα κοπάδια θα αρχίσουν να ξαναστήνονται. Εκεί θα φανεί αν απλώς κλείσαμε μια δύσκολη υπόθεση ή αν χρησιμοποιήσαμε την κρίση για να φτιάξουμε μια κτηνοτροφία που μπορεί πραγματικά να σταθεί τα επόμενα χρόνια. Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόσα ζώα θα ξαναμπούν στα μαντριά. Είναι τι κτηνοτροφία θέλουμε να υπάρχει εκεί το 2035 και το 2040.
Πηγή: agrocapital.gr
