Meat News #146
Η αλυσίδα τροφίμων κλέβει τον αγρότη
Related Articles
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αξία που παράγει ο πρωτογενής τομέας – δηλαδή οι παραγωγοί τροφίμων στον αγρό – είναι πολύ μικρότερη από αυτή που προσθέτουν οι επόμενοι κρίκοι της αλυσίδας τροφίμων: βιομηχανία, εμπόριο, μεταποίηση και λιανική.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν αυτό το χάσμα με πολύ καθαρό τρόπο.
Η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της γεωργίας είναι μικρή
Το 2024, η συνολική αξία που δημιούργησε η γεωργική παραγωγή στην ΕΕ ήταν 531,9 δισ. ευρώ. Από αυτά, σχεδόν 57€ στα 100 χρησιμοποιήθηκαν για έξοδα ενδιάμεσης κατανάλωσης (λιπάσματα, ενέργεια, ζωοτροφές κ.ά.) και μόλις 43€ στα 100 αντιστοιχούν σε πραγματική προστιθέμενη αξία που μένει στο αγρότη.
Αυτό σημαίνει ότι ο παραγωγός κρατά λιγότερο από το 1/4 της αξίας που παράγει – και σε σχέση με τον τελικό κύκλο εργασιών του προϊόντος, η αξία του μειώνεται όσο αυτό προχωρά στην επεξεργασία και το εμπόριο.
Η βιομηχανία και εμπόριο «παίρνουν» σχεδόν 4 φορές περισσότερα
Η αξία που προσθέτουν τα μεταποιητικά εργοστάσια τροφίμων και ποτών ξεπέρασε τα 299 δισ. ευρώ το 2023, ενώ οι υπόλοιπες φάσεις – χονδρεμπόριο, λιανεμπόριο και εστίαση – πρόσθεσαν άλλα περίπου 549 δισ. ευρώ.
Συνολικά, η αξία μετά τον αγρότη πλησιάζει τα 848 δισ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν 4 φορές μεγαλύτερη από αυτή που μένει στον παραγωγό.
Τι σημαίνουν αυτά;
- Περίπου 1 € από την αξία ενός προϊόντος επιστρέφει στον παραγωγό, ενώ 4 € πηγαίνουν στα επόμενα στάδια επεξεργασίας και εμπορίας.
- Η αλυσίδα «γεωργία → μεταποίηση → εμπόριο → λιανική» προσθέτει σταδιακά περισσότερη οικονομική αξία, αλλά ο αγρότης μένει στο χαμηλότερο επίπεδο ωφέλειας.
- Αυτό το χάσμα είναι κρίσιμο για τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί, πέρα από τις μεταβολές στα κόστη ή τις καιρικές δυσκολίες – αφορά τη δομή του πώς κατανέμεται το εισόδημα στην αλυσίδα τροφίμων.
Μικρή συμμετοχή στην οικονομία, μεγάλο κοινωνικό ρόλο
Η προστιθέμενη αξία της γεωργίας αντιπροσωπεύει μόλις 1,2 % του συνολικού ΑΕΠ της Ε.Ε., παρ' ότι καλύπτει τις ανάγκες των 450 εκατ. κατοίκων και στηρίζει σημαντικό μέρος της κοινωνίας.
Σε χώρες όπως η Ελλάδα, η συμβολή της γεωργίας στο ΑΕΠ είναι υψηλότερη (3,2 %), γεγονός που δείχνει πόσο βασικός πυλώνας ανάπτυξης είναι σε τοπικό επίπεδο για πολλές περιοχές της Ε.Ε.
Συνοπτικά:
• Η αξία που μένει στον αγρότη από την παραγωγή είναι μικρή σε σχέση με όλη την αλυσίδα τροφίμων.
• Οι μεταποιητές, οι έμποροι και οι λιανέμποροι προσθέτουν πολύ περισσότερη αξία και κέρδη.
• Αυτός ο άνισος καταμερισμός αξίας είναι βασικός λόγος πίσω από τα οικονομικά προβλήματα του αγροτικού τομέα στην Ευρώπη.
Πηγή: brusselstimes.com
