Σχέδιο διαχείρισης κρίσης από τη Βραζιλία μετά το σκάνδαλο των κρεάτων

24 Μαρτίου 2017

Σχέδιο διαχείρισης κρίσης από τη Βραζιλία μετά το σκάνδαλο των κρεάτων

Δεν λέει να κοπάσει ο θόρυβος που ξέσπασε μετά το σκάνδαλο των κρεάτων (ληγμένα κρέατα, βλαβερά πρόσθετα, προϊόντα κρέατος γαλοπούλας που είχαν περισσότερη σόγια παρά κρέας) την ανακάλυψη αλλοιωμένων κρεάτων σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις στη Βραζιλία. Επειδή η χώρα αυτή πρωταγωνιστεί διεθνώς στις εξαγωγές κρέατος, ήταν φυσικό να συγκεντρώσει τα πυρά των διεθνών ανταγωνιστών της. Αυτή είναι η σκληρή γλώσσα του διεθνούς εμπορίου. Συνεπώς, ενδεχομένως να υπάρξουν ακόμη περισσότερες αντιδράσεις τις επόμενες ημέρες. Σημειώνεται ότι το σκάνδαλο αποκαλύφθηκε λίγους μήνες μετά τη συμφωνία Βραζιλίας-ΗΠΑ που άνοιγε ξανά την αμερικανική αγορά στο βραζιλιάνικο βοδινό ύστερα από 3ετή αποκλεισμό.

Θυμίζουμε ότι μέχρι στιγμής η Κίνα και η Χιλή έχουν αναστείλει τις εισαγωγές βραζιλιάνικου κρέατος, η Ν. Κορέα και η Ε.Ε. ανακοίνωσαν ότι αναστέλλουν τις εισαγωγές από τις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις που παραβίασαν τους κανόνες (σ.σ. η Ν. Κορέα γρήγορα πήρε πίσω αυτή την απόφαση), ενώ επιπλέον η Ε.Ε. πρότεινε στη Βραζιλία να αναστείλει οικειοθελώς τις εξαγωγές της προς τα κράτη-μέλη, με το σκεπτικό ότι μια απαγόρευση που θα επέβαλε η Ε.Ε. θα χρειαζόταν πολύ καιρό για να αρθεί. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η Βραζιλία δεν συμφώνησε με αυτή την πρόταση και έτσι διπλωμάτες κρατών-μελών της Ε.Ε. ζήτησαν περισσότερες πληροφορίες για τις αποκαλύψεις. Οι τέσσερις αυτοί εμπορικοί εταίροι της Βραζιλίας αρκούν για να προκαλέσουν τεράστιο πλήγμα στη βιομηχανία κρέατος της χώρας, καθώς απορροφούν το ένα τρίτο των βραζιλιάνικων εξαγωγών κρέατος.

Το πλήγμα εξάλλου, όπως γράφει ο Economist, θα είναι ούτως ή άλλως ισχυρό και για δύο από τους γίγαντες του κλάδου, τις εταιρίες JBS (ο μεγαλύτερος εξαγωγέας βοδινού παγκοσμίως) και BRF (ο μεγαλύτερος παραγωγός κρέατος πουλερικών παγκοσμίως). Αν και μόνο μία από τις εγκαταστάσεις της JBS και άλλη μία από εκείνες της BRF ελέγχονται για το σκάνδαλο, η ζημιά που έγινε στη φήμη των δύο επιχειρήσεων είναι ήδη μεγάλη, γράφει ο Economist, που σημειώνει ωστόσο ότι τα περισσότερα από τα εργοστάσια που ερευνώνται ανήκουν σε μικρότερους ανταγωνιστές των δύο αυτών επιχειρήσεων.

Σχέδιο διαχείρισης κρίσης από τις βραζιλιάνικες Αρχές

Γνωρίζοντας πόσο μεγάλο θα μπορούσε να γίνει το χτύπημα για την βραζιλιάνικη οικονομία, οι Αρχές της χώρας αντέδρασαν αμέσως μόλις αποκαλύφθηκε η υπόθεση, δείχνοντας ότι έθεσαν σε εφαρμογή ένα σχέδιο διαχείρισης κρίσης, που υπερασπίζεται το σύστημα επιθεωρήσεων και υγειονομικών ελέγχων της χώρας και αποδίδει το πρόβλημα στη διαφθορά μερικών δημόσιων υπαλλήλων.

Όπως μας έγινε γνωστό από την εν Ελλάδι πρεσβεία της Βραζιλίας, μετά τις αποκαλύψεις ακολούθησαν τρεις άμεσες αντιδράσεις.

Πρώτη ήρθε (στις 19 Μαρτίου) η αντίδραση του προέδρου της Βραζιλίας Μισέλ Τεμέρ, που με γραπτή δήλωσή του ανέφερε μεταξύ άλλων ότι συγκάλεσε υπουργικό συμβούλιο και ότι «ανεστάλη η λειτουργία τριών από τις εγκαταστάσεις [που εμπλέκονται στο σκάνδαλο] ενώ όλες οι 21 εγκαταστάσεις θα τεθούν σε καθεστώς ειδικού ελέγχου που θα διεξαγάγει το Υπουργείο Γεωργίας, Κτηνοτροφίας και Τροφίμων. Τα γεγονότα δείχνουν ότι μεταξύ των 11.000 υπαλλήλων, μόνο 33 ελέγχονται για την υπόθεση. Μεταξύ των 4.837 εγκαταστάσεων που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του ομοσπονδιακού ελέγχου μόνο 21 φέρονται να εμπλέκονται στην υπόθεση. Το αντικείμενο της έρευνας δεν είναι το ισχύον σύστημα προστασίας, του οποίου η αυστηρότητα είναι ευρέως αναγνωρισμένη, αλλά οι αποκλίσεις από το πλαίσιο αυτό. Διαβεβαιώνουμε τις ξένες πρεσβείες ότι όλα τα εργοστάσια που εξάγουν προϊόντα παραμένουν ανοιχτά για επιθεώρηση από τις εισαγωγικές χώρες και για παρακολούθηση των δραστηριοτήτων τους υπό το εθνικό σύστημα ελέγχου, ένα από τα πιο εκτιμητέα παγκοσμίως […] Η Ομοσπονδιακή Κυβέρνηση δηλώνει την πίστη της στην ποιότητα των εθνικών προϊόντων η οποία έχει επιδοκιμαστεί από τους καταναλωτές σε αγορές υψηλών απαιτήσεων παγκοσμίως όσον αφορά τα συστήματα επιθεώρησης και προστασίας».

Κατόπιν (στις 21 Μαρτίου), το βραζιλιάνικο Υπουργείο Γεωργίας, Κτηνοτροφίας και Τροφίμων προχώρησε σε κοινή δήλωση με την Ομοσπονδιακή Αστυνομία επαναβεβαιώνοντας «τη δέσμευση και των δύο για την διαλεύκανση των υπό έρευνα γεγονότων». Στη δήλωση αναφέρεται επίσης ότι η έρευνα επικεντρώνεται στην πιθανή διάπραξη εγκλημάτων διαφθοράς από δημόσιους υπαλλήλους καθώς και ότι η υπόθεση αφορά «επαγγελματικά παραπτώματα που διαπράχθηκαν από ορισμένους δημοσίους υπαλλήλους και δεν αποτελεί μια γενική κακή λειτουργία του συστήματος υγειονομικού ελέγχου της Βραζιλίας».

Το τρίτο βήμα ήταν η απεύθυνση στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ), ο οποίος διένειμε σε όλα τα μέλη του σχετική ενημέρωση προερχόμενη από τη βραζιλιάνικη αντιπροσωπεία και κατόπιν αιτήματος της τελευταίας. Στην ενημέρωση αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι το σύστημα ελέγχων της Βραζιλίας είναι ιδιαίτερα αυστηρό και περιλαμβάνει επιπρόσθετες περιοδικές επιθεωρήσεις, παρακολούθηση και εσωτερικούς κι εξωτερικούς ελέγχους που βασίζονται στην εκτίμηση κινδύνου. Περαιτέρω, και εκτός όσων αναφέραμε μέχρι τώρα, η ενημέρωση υπογραμμίζει ότι «Μόνο το 2016, 853.000 φορτία προϊόντων ζωικής προέλευσης εξήχθησαν από τη Βραζιλία. Εξ αυτών, μόνο 184 θεωρήθηκαν από τις Αρχές των χωρών εισαγωγής, μη-συμμορφούμενα – συχνά για μη-υγειονομικούς λόγους, όπως η σήμανση ή ελλιπή συνοδευτικά έγγραφα». Η ενημέρωση καταλήγει: «Η Βραζιλία ελπίζει ότι τα μέλη [του ΠΟΕ] λαμβάνουν υπόψη όλη την πληροφόρηση που έχει διανεμηθεί στους εταίρους, η οποία θα ανανεώνεται όποτε υπάρχει ανάγκη.Σε αυτό το πνεύμα διαφάνειας και συνεργασίας, αναμένουμε από τα Μέλη να μην προχωρήσουν σε μέτρα που αποτελούν αυθαίρετους περιορισμούς του διεθνούς εμπορίου ή αντιτίθενται στην τήρηση της Υγειονομικής και Φυτοϋγειονομικής Συμφωνίας και άλλων κανόνων του ΠΟΕ».

Η άμεση και οργανωμένη βραζιλιάνικη αντίδραση τονίζει ακόμη περισσότερο το διακύβευμα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2016 η Βραζιλία εξήγαγε στην Ε.Ε.-28 κρέας βόειο και πουλερικών ποσότητας 155,3 χιλ. τόνων και αξίας 603 εκατ. ευρώ. Σημειώνεται ότι η Ελλάδα είναι στην περίπτωση αυτή ένας μικρός εταίρος, αφού το 2016 εισήγαγε από τη Βραζιλία λίγο περισσότερο από 70 τόνους βόειου κρέατος (κατεψυγμένο) αξίας 493,9 χιλ. ευρώ και 300 τόνους παρασκευασμάτων κρέατος πουλερικών αξίας 1,1 εκατ. ευρώ.

24 Μαρτίου 2017